Περίληψη Re-Cult

O θρησκευτικός τουρισμός αποτελεί τον πλέον αναπτυσσόμενο τομέα της τουριστικής – ταξιδιωτικής βιομηχανίας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού εκτιμά ότι 300εκ. τουρίστες επισκέπτονται μεγάλα θρησκευτικά μνημεία του κόσμου κάθε χρόνο (το ένα τέταρτο του συνόλου των διεθνών αφίξεων τουριστών) και ότι 600εκ. εθνικά και διεθνή ταξίδια θρησκευτικού τουρισμού, πραγματοποιούνται κάθε χρόνο. Σε Ελλάδα και Κύπρο δεν υπάρχουν αντίστοιχα στατιστικά. Αυτή η αύξηση φέρει μια άνευ προηγουμένου δυνατότητα προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης της διασυνοριακής περιοχής επιτρέποντας επενδύσεις σε έργα και εφαρμογές προστασίας, αύξησης της φέρουσας ικανότητας, ανάδειξης και προβολής της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής παρέμβασης.Ο κύριος στόχος του Έργου είναι η προώθηση, προβολή και από κοινού ανάδειξη της θρησκευτικής πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από την ανάπτυξη συντονισμένου και κοινού σχεδιασμού δράσεων και εφαρμογών προώθησης και ανάδειξης της θρησκευτικής πολιτιστικής κληρονομιάς που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη του Θρησκευτικού Τουρισμού στη διασυνοριακή περιοχή της Ελλάδας και της Κύπρου. Και οι δύο περιοχές είναι επίσης προικισμένες με ένα πανέμορφο φυσικό τοπίο, και ως εκ τούτου ο συνδυασμός της φύσης με την υψηλή πολιτιστική και αρχιτεκτονική αξία των ναών και μοναστηριών, αλλά και την ιδιαιτερότητα των θρησκευτικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων, μπορούν να προσφέρουν τεράστιες δυνατότητες για την ανάπτυξη των εναλλακτικών μορφών τουρισμού.

Στη στόχευση του έργου, κεντρικό ρόλο θα διαδραματίσει η ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κύπρο στους τομείς των τεχνών και του πολιτισμού μέσα από τη χρήση της τεχνολογίας. Σχεδιάζονται κοινές δράσεις που προκύπτουν μέσα από έναν διαρκή και κατά το δυνατό ευρύτερο διάλογο για την ανταλλαγή τεχνογνωσίας που αφορά σε θέματα διατήρησης και προβολής της θρησκευτικής, υλικής και άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Το έργο θα αποτελέσει μια κοινή και συντονισμένη προσπάθεια για τη μελέτη, την καταγραφή και την προώθηση της θρησκευτικής πολιτιστικής κληρονομιάς και την ανάδειξη του θρησκευτικού – Προσκυνηματικού τουρισμού μέσα από τη διασυνοριακή συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου. Για το σκοπό αυτό, το πρόγραμμα θα αξιοποιήσει τις πρόσφατες εξελίξεις στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών προκειμένου να δημιουργήσει καινοτόμα εργαλεία που διευκολύνουν την κατανόηση, μελέτη και προώθηση αυτής της κοινής κληρονομιάς και θα ενισχύσουν την ανάπτυξη του θρησκευτικού τουρισμού μέσα και από την επέκταση της τουριστικής περιόδου για τη διασυνοριακή περιοχή. Στο πλαίσιο του έργου, θα γίνει χρήση των νέων τεχνολογιών με την ανάπτυξη πολιτιστικής και τουριστικής διαδικτυακής πύλης, η οποία θα φιλοξενεί online μουσείο ψηφιοποιημένων στοιχείων θρησκευτικής πολιτιστικής κληρονομιάς και μια ηλεκτρονική βιβλιοθήκη καθώς και τη δημιουργία αντίστοιχου mobile application που θα μπορεί να είναι διαθέσιμο σε κάθε χρήστη.

Τέλος, θα παραχθούν αναπτυξιακά εργαλεία, όπως η εκπόνηση Μελετών καταγραφής και αποτύπωσης των Θρησκευτικών Μνημείων των Περιοχών Παρέμβασης, η εκπόνηση Σχεδίου Ανάπτυξης Εναλλακτικού Θρησκευτικού Πολιτισμικού Τουρισμού, πέραν της θερινής περιόδου, ενώ θα προωθηθεί η κατάρτιση των επαγγελματιών του τουρισμού και των τοπικών φορέων σε θέματα παροχής υπηρεσιών οργάνωσης, υλοποίησης και υποστήριξης ταξιδιών - εκδρομών και διαδρομών με Προσκυνηματικό, θρησκευτικό και πολιτισμικό ενδιαφέρον. Τα παραδοτεά ορόσημο στο πλαίσιο του έργου αφορούν στη δημιουργία 2 εργαστηρίων ψηφιοποίησης σε Ελλάδα και Κύπρο καθώς και Κοινού Παρατηρητηρίου Θρησκευτικού Τουρισμού με έδρα την Κύπρο. Σκοπός είναι η καθοδήγηση των εμπλεκομένων στη κατεύθυνση της δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου τουριστικού προϊόντος μέσα από την ανάδειξη της υλικής και άυλης θρησκευτικής πολιτισμικής κληρονομιάς της Ελλάδας και της Κύπρου που θα απευθύνεται σε Έλληνες, Κύπριους και ξένους προσκυνητές, σε φιλέρευνους τουρίστες αλλά και σε θαυμαστές της Τέχνης, μέσα από θρησκευτικές – Προσκυνηματικές περιηγήσεις και πολιτισμικά "οδοιπορικά", στους δρόμους που χάραξαν θρησκείες, λαοί και πολιτισμοί κατά τη μακραίωνη ιστορία των νησιωτικών περιοχών παρέμβασης της Ελλάδας και όλης της Κύπρου.

Ο κύριος στόχος του Στρατηγικού Έργου είναι η προώθηση, η διατήρηση και από κοινού ανάδειξη της θρησκευτικής πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από την ανάπτυξη της δικτύωσης και συνεργασίας των φορέων για το συντονισμένο και από κοινού σχεδιασμό πολιτικών και δράσεων προώθησης και θεσμικής θεμελίωσης του Θρησκευτικού Τουρισμού στη διασυνοριακή περιοχή της Ελλάδας και της Κύπρου. Και οι δύο περιοχές είναι προικισμένες με ένα πανέμορφο φυσικό τοπίο, και ως εκ τούτου ο συνδυασμός της φύσης και οι όμορφες εκκλησίες και τα μοναστήρια μπορούν να προσφέρουν τεράστιες δυνατότητες για την ανάπτυξη των εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Αποτέλεσμα του έργου μπορεί να είναι η επέκταση της τουριστικής περιόδου και η αύξηση της επισκεψιμότητας στη διασυνοριακή περιοχή. Οι επιμέρους στόχοι του έργου περιλαμβάνουν:

  • Καταγραφή και τεκμηρίωση υλικών και άυλων στοιχείων θρησκευτικής πολιτιστικής κληρονομιάς της διασυνοριακής περιοχής, προς ψηφιοποίηση
  • Ψηφιακή καταλογογράφηση, που θα συνοδεύεται από μια εφαρμογή περιήγησης με χάρτες και χρονολόγια.Θα προσφέρει τη δυνατότητα της καταγραφής,αναζήτησης και ανάκτησης αντικειμένων και μνημείων θρησκευτικής κληρονομιάς, καθώς και συσχέτισης με αυτά ψηφιακών πόρων
  • Σχεδιασμός και ανάπτυξη ψηφιακού μουσείου, ψηφιακής βιβλιοθήκης και κινητής εφαρμογής (mobile app) εικονικής περιήγησης• Δράσεις ενημέρωσης, προβολής και ανάδειξης των ψηφιακών αποθετηρίων (συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας και τοποθέτησης info kiosks)
  • Σήμανση επιλεγμένων σημείων στις περιοχές παρέμβασης
  • Πιλοτική ανάπτυξη Διαδρομών με πιστοποίηση
  • Εκπαίδευση εμπλεκόμενων φορέων
  • Ενέργειες θεσμικής ενίσχυσης του Θρησκευτικού Τουρισμού
  • Ανάπτυξη δικτύωσης και συνεργασίας μεταξύ φορέων τουρισμού, φορέων διαχείρισης πολιτιστικών και θρησκευτικών μνημείων.
  • Ανάπτυξη κοινών εργαλείων ανάδειξης της θρησκευτικής πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής

 

Το Έργο κατανέμεται σε 6 αλληλένδετα πακέτα εργασίας (ΠΕ) καθένα από τα οποία περιλαμβάνει συγκεκριμένες εκροές. Οι εκροές του ΠΕ1 αφορούν στη διενέργεια συγκεκριμένων προπαρασκευαστικών και τεχνικών συναντήσεων, αναφορών προόδου και εκπόνηση του σχεδίου ποιότητας και της έκθεσης τελικής αξιολόγησης και κεφαλαιοποίησης των αποτελεσμάτων του έργου. Οι εκροές του ΠΕ2 περιλαμβάνουν τη διοργάνωση 2 εναρκτήριων ενημερωτικών (σε Σύρο & Κύπρο) και 2 τελικών εκδηλώσεων (Κρήτη & Κύπρο), τη δημιουργία υλικού επικοινωνίας (έντυπου και ηλεκτρονικού σε κάθε συμμετέχουσα χώρα), την ανάπτυξη της ιστοσελίδας του έργου καθώς και τη διοργάνωση ενός κοινού Συνεδρίου Ανάδειξης της Θρησκευτικής Πολιτιστικής Κληρονομίας και Ανάπτυξης του Θρησκευτικού Τουρισμού. Εκροές του έργου αποτελούν, στο πλαίσιο του ΠΕ3 δράσεις κοινού Στρατηγικού σχεδιασμο έρευνα αποτύπωσης της υφιστάμενης κατάστασης του Θρησκευτικου Τουρισμού στη διασυνοριακή περιοχή που πρέπει να σημειωθεί ότι θα αποτελέσει και την πρώτη απόπειρα σε Ελλάδα και Κύπρο για συλλογή εξειδικευμένων στατιστικών στοιχείων.Εκροές του έργου στο πλαίσιο του ΠΕ4 αφορούν στην διαδικασία της ψηφιοποίησης και της ανάπτυξης της ηλεκτρονικής πλατφόρμας αποθετηρίου – ψηφιακό μουσείο και ψηφιακή βιβλιοθήκη. Οι εκροές του ΠΕ5 αφορούν σε δράσεις κατάρτισης επαγγελματιών του τουρισμού και τέλος το ΠΕ6 περιλαμβάνει όλες τις πιλοτικές δράσεις αναφορικά με την ανάπτυξη πακέτων Εναλλακτικού (Θρησκευτικού) τουρισμού και επέκτασης της τουριστικής περιόδου στη Διασυνοριακή περιοχή, τη δημιουργία εργαστηρίων ψηφιοποίησης καθώς και τη δημιουργία Κοινού Παρατηρητηρίου Θρησκευτικού Τουρισμού με έδρα την Κύπρο. Όλες οι εκροές είναι σε πλήρη συμφωνία με τις ενδεικτικές δράσεις και τους δείκτες του Ειδικού Στόχου 3.2 του Προγράμματος.

Τα αποτελέσματα του Έργου συνεισφέρουν σημαντικά στην επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμάτων του Προγράμματος Συνεργασίας «INTERREG V-A Ελλάδα-Κύπρος 2014-2020» όπως καταγράφονται, και συγκεκριμένα στην αύξηση των εναλλακτικών τουριστών, συμπεριλαμβανομένων των τουριστών με αναπηρία, στην επέκταση της τουριστικής περιόδου και αύξηση των επισκέψεων στις τοποθεσίες των Δικαιούχων καθώς αναπτύσσονται εξειδικευμένες εφαρμογές ηλεκτρονικού τουρισμού και ηλεκτρονικής ένταξης που συμβάλλουν στη βελτίωση της πρόσβασης, της χρήσης και της ποιότητας των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών μέσα από: -Ψηφιακή καταλογογράφηση, που θα συνοδεύεται από μια εφαρμογή περιήγησης με χάρτες και χρονολόγια - ανάπτυξη ψηφιακού μουσείου και κινητής εφαρμογής (mobileapp) εικονικής περιήγησης προσβάσιμα σε ΑΜΕΑ ανάπτυξη κοινών πακέτων εναλλακτικού θρησκευτικού τουρισμού με έμφαση στην επέκταση της τουριστικής περιόδου – δημιουργία προφίλ επαγγελματία του θρησκευτικού τουρισμού και κατάρτιση επαγγελματιών σε θέματα θρησκευτικού τουρισμού, συμβάλλοντας στην ενίσχυση των επαγγελματιών της περιοχής και κατ΄επέκταση στην αύξηση των εναλλακτικών τουριστών

  • Τη δημιουργία σταθερών σχέσεων συνεργασίας μεταξύ φορέων, επιχειρήσεων και αρχών του Θρησκευτικού Τουρισμού για τη βελτίωση και ανάδειξη συνολικά της περιοχής σε αυτόν τον εναλλακτικό τομέα του Τουρισμού.

  • Τη δημιουργία 2 δομών - εργαστηρίων ψηφιοποίησης για τη συνέχιση του έργου της ψηφιοποίησης και μετά το πέρας του προγράμματος καθώς και τέλος τη δημιουργία Κοινού Παρατηρητηρίου Θρησκευτικού Τουρισμού με έδρα την Κύπρο.

Το Έργο αποτελείται από 6 πακέτα εργασίας (ΠΕ) τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και περιεχόμενο, ενώ βασίζονται σε λογική διασύνδεση, συσχέτιση, συνοχή και αλληλουχία μεταξύ τους. Το ΠΕ1 αφορά στην επαρκή προετοιμασία (προπαρασκευαστικές ενέργειες) και υλοποίηση του έργου, στον αποτελεσματικό συντονισμό και τη διαχείρισή του μέσω τεχνικών συναντήσεων, στη σύνταξη αναφορών προόδου, στην εγκαθίδρυση συστήματος ποιότητας διαδικασιών και αποτελεσμάτων, καθώς και στη σύνταξη ενδιάμεσης και τελικής αξιολόγησης και σχεδίου κεφαλαιοποίησης των αποτελεσμάτων. Το ΠΕ2 περιλαμβάνει την υλοποίηση ενός συνεκτικού προγράμματος πληροφόρησης και δημοσιότητας του Έργου για την αποτελεσματική και ολοκληρωμένη διάχυση των ενεργειών του. Συγκεκριμένα προβλέπεται η διενέργεια 4 ενημερωτικών εκδηλώσεων (2 στην έναρξη και 2 στη λήξη του έργου), τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο, η παραγωγή ιστοσελίδας και υλικού επικοινωνίας (έντυπου και ηλεκτρονικού) και η διοργάνωση ενός κοινού Επιστημονικού Συνεδρίου.

Το ΠΕ3 περιλαμβάνει όλες τις δράσεις κοινού Στρατηγικού σχεδιασμού & Ενεργειών Θεσμικής Ενίσχυσης όπως ενέργειες διαβούλευσης μεταξύ των εμπλεκομένων φορέων, τις απαραίτητες στρατηγικές προπαρασκευαστικές μελέτες καθώς και την έρευνα αποτύπωσης της υφιστάμενης κατάστασης του Θρησκευτικου Τουρισμού στη διασυνοριακή περιοχή που πρέπει να σημειωθεί ότι θα αποτελέσει και την πρώτη απόπειρα σε Ελλάδα και Κύπρο για συλλογή εξειδικευμένων στατιστικών στοιχείων.Το ΠΕ4 αφορά στην διαδικασία της ψηφιοποίησης και της ανάπτυξης της ηλεκτρονικής πλατφόρμας αποθετηρίου – ψηφιακό μουσείο και ψηφιακή βιβλιοθήκη.

Το ΠΕ5 αφορά σε δράσεις κατάρτισης επαγγελματιών του τουρισμού και περιλαμβάνει την καινοτόμο προσέγγιση της ανάπτυξης επαγγελματικού περιγράμματος για τους επαγγελματίες του θρησκευτικού τουρισμού, την ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού και τη διεξαγωγή σεμιναρίων κατάρτισης επαγγελματιών του τουρισμού όπως και παρουσίασης των πιλοτικών πακέτων που θα αναπτυχθούν από το ΠΕ6. Τέλος το ΠΕ6 περιλαμβάνει όλες τις πιλοτικές δράσεις αναφορικά με την ανάπτυξη πακέτων Εναλλακτικού (Θρησκευτικού) τουρισμού και επέκτασης της τουριστικής περιόδου στη Διασυνοριακή περιοχή, την εγκατάσταση Ολογραμμάτων σε στοχευμένα σημεία των περιοχών παρέμβασης με το περιεχόμενο της ψηφιοποίησης αλλά και του περιεχομένου του έργου και τη σήμανση επιλεγμένων περιοχών, τη δημιοργία εργαστηρίων ψηφιοποίησης για τη διασφάλιση της συνέχισης του έργου της ψηφιοποίησης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς καθώς και τη Δημιουργία Κοινού Παρατηρητηρίου Θρησκευτικού Τουρισμού.Για την επιτυχή υλοποίηση του φυσικού & οικονομικού αντικειμένου του Έργου θα εφαρμοσθεί η αρχή της πλήρους και ισότιμης συνεργασίας μεταξύ των εταίρων, η εφαρμογή κριτηρίων ποιότητας & η προοπτική βιώσιμης αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του.Το εταιρικό σχήμα του Έργου αποτελείται από σημαντικούς Εθνικούς Φορείς και Αρχές του Τουρισμού καθώς και φορείς – εκπροσώπους της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδας και της Κύπρου που συμμετέχουν ισότιμα στις δράσεις του έργου. Ο Επικεφαλής Εταίρος (ΚΟΤ) διαθέτει αξιόλογη εμπειρία και τεχνογνωσία στην υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων έργων. Έτσι, αναμένεται να συμβάλλει ουσιαστικά στην επίτευξη των στόχων του Έργου καθώς αποτελεί τον αρμόδιο φορέα για τη χάραξη πολιτικής αναφορικά με τον Τουρισμό στην Κύπρο. Ο ΣΤΕΚ θα συνδράμει ως Φορέας - εκπρόσωπος των επαγγελματιών του Τουρισμού στην Κύπρο και θα εμπλακεί κυρίως στο κομμάτι της ανάπτυξης των επαγγελματικών δεξιοτήτων,

Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου αξιοποιώντας και την εμπειρία του από την υλοποίηση έργου ψηφιοποίησης (Ψηφιακός Ηρόδοτος) θα αναλάβει την υλοποίηση του πακέτου των δράσεων που αφορούν στην ψηφιοποίηση της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των Ιερών Μητροπόλεων στην Ελλάδα. Όλοι οι φορείς αποτελούν από κοινού τους φορείς λειτουργίας του Έργου μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων δράσεων του προγράμματος, ενώ παράλληλα αναλαμβάνουν την ευθύνη διεύρυνσης και βιωσιμότητας των αποτελεσμάτων του. Τέλος όλοι οι φορείς έχοντας έντονη δραστηριότητα στο πεδίο της δικτύωσης και εξωστρέφειας εγγυόνται την ευρύτερη διάχυση και διάδοση των αποτελεσμάτων του έργου και πέραν των δράσεων που προβλέπονται σε αυτό τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά την ολοκλήρωση του.